ข้าวกล้อง

หมวด : อาหาร

ผลิตภัณฑ์

ประวัติความเป็นมา

ในอดีตชาวตำบลสำนักบก ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำนา ทุกครัวเรือนสีข้าวด้วยเครื่องสีข้าวมือหมุนไว้รับประทาน เมื่อความเจริญเข้ามาสู่ตำบล ทำให้วิถีชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนตำบลสำนักบก เปลี่ยนแปลงไปจากสังคมเกษตรกรรมเป็นสังคมอุตสาหกรรม ประชาชนส่วนใหญ่ออกไปทำงานออกไปทำงานนอบ้าน อาชีพด้านการเกษตรลดน้อยลง พื้นที่การทำนากลายเป็นหมู่บ้านจัดสรร หรือขายให้กับบุคคลภายนอก พื้นที่ด้านการเกษตร (ทำนา) ลดน้อยลงจากการปลูกข้าวไว้สำหรับกินเอง ก็เปลี่ยนไป ซื้อข้าวจากที่อื่นมารับประทาน
ปัจจุบันประชาชนที่ประกอบอาชีพทำนา (ปลูกข้าวกินเอง) มีจำนวนน้อย ข้าวเปลือกที่ได้จากการทำนาก็นำไปสีกับโรงสีขนาดใหญ่ ทำให้เมล็ดข้าวสารที่ได้จากโรงสีขนาดใหญ่มีสีขาว เมื่อนำไปหุงแล้วน่ารับประทาน แต่วิตามินในเมล็ดข้าว (จมูกข้าว) ถูกทำลายไปหมด คงเหลือไว้เพียงเมล็ดข้าวที่สวยงามแต่สารอาหาร (วิตามิน) มีจำนวนน้อย ประชาชนที่รับประทานข้าวสวยที่ผ่านกระบวนการผลิตจากโรงสีขนาดใหญ่ ได้แต่อิ่มท้องแต่ไม่มีสารอาหารที่ได้จากเมล็ดข้าว ต่อมามีพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ เกี่ยวกับประโยชน์ของข้าวกล้อง “ข้าวกล้องมีประโยชน์ทำให้ร่างกายแข็งแรง ข้าวขาวเม็ดสวย แต่เขาเอาของดีออกไปหมด” จึงทำให้ประชาชนชาวไทยและคนในตำบลสำนักบกหันมานิยมรับประทานข้าวกล้อง ตามพระราชดำรัสพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ มากขึ้น จึงได้มีการรวมกลุ่มและรื้อฟื้นการสีข้าวแบบเครื่องสีมือขึ้นมา โดยมีขบวนการผลิตแบบโบราณ เมล็ดข้าวที่ได้จะไม่ถูกทำลาย (จมูกข้าว) ซึ่งมีคุณค่าของสารอาหาร และมีประโยชน์ต่อร่างกายสำหรับผู้บริโภคทุกคน คุณค่าจากสารอาหารที่ได้จากข้าวกล้อง ทำให้ ผู้ที่รับประทานข้าวกล้องติดต่อกัน ปราศจากโรคภัย มีสุขภาพแข็งแรง และมีวิตามินซึ่งเป็นสิ่งที่ทุกคนในสังคมปัจจุบันต้องการ เพื่อให้คนในชุมชนมีสุขภาพที่ดี จึงได้มีความคิดในการอนุรักษ์การทำ”ข้าวกล้อง” นอกจากได้รับประทานข้าวที่มีคุณภาพ มีสารอาหารครบถ้วนแล้ว ยังได้แกลบมาทำปุ๋ยใช้ในครัวเรือน และยังได้อนุรักษ์ของเก่าไว้ให้ลูกหลานดูและสืบสานต่อไป

ประวัติ “ข้าวกล้องหอมแดง” กลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุขตำบลสำนักบก ได้ไปทัศนะศึกษาดูงานการทำข้าวกล้อง จ.ฉะเชิงเทรา และได้ซื้อข้าวกล้องมารับประทาน และได้เกิดแนวคิดขึ้นมา เนื่องจากตำบลสำนักบกประชาชนส่วนใหญ่มีอาชีพทำนา แต่ข้าวที่ได้จากการเก็บเกี่ยวก็จะนำไปสีโรงสีข้าวขนาดใหญ่ ทำให้วิตามินที่อยู่มีในเมล็ดข้าวหรือจมูกข้าวถูกทำลาย คงเหลือเพียงเมล็ดข้าวสีขาวที่สวยงามแต่วิตามินเหล่านั้นถูกทำลายไปหมดแล้ว จึงได้รวมตัวกันก่อตั้งกลุ่มอาชีพข้าวกล้องขึ้นมา โดยมีสมาชิก ๑๕ คน และได้นำวัสดุ / อุปกรณ์ สำหรับสีข้าวสมัยโบราณซึ่งยังคงมีอยู่ในพื้นที่มาปรับปรุงให้ดีขึ้นและนำมาใช้ประโยชน์ในการสีข้าว โดยใช้ภูมิปัญญาชาวบ้านแบบดั้งเดิมทุกขั้นตอนและกระบวนการผลิต พร้อมกับรณรงค์ให้ประชาชนในหมู่บ้านหันมารับประทานข้าวกล้อง เพื่อสุขภาพและมีสารอาหารครบถ้วน คนที่เป็นโรคเบาหวานทำให้น้ำตาลในเดือดลดน้อยลง เมื่อนำออกวางจำหน่ายก็ได้รับการยอมรับจากลูกค้า มาจนถึงปัจจุบัน

อัตลักษณ์(เอกลักษณ์)/จุดเด่นของผลิตภัณฑ์

ความสัมพันธ์กับชุมชน

ฝีมือ แรงงาน คือคนในชุมชนอย่างแท้จริง คนในชุมชนกลับมาดูแลสุขภาพเพิ่มขึ้น ด้วยการบริโภคข้าวหอมแดง ที่ผลิตในชุมชน นอกจากความผูกพัน ความสามัคคีของคนในชุมชน ชุมชนมีรายได้เพิ่มขึ้น และสิ่งที่สำคัญยิ่งกว่า คือ ทุกคนในชุมชนบริโภคข้าวกล้อง ปลอดสารพิษ ทำให้สุขภาพแข็งแรง

กระบวนการผลิต

วัตถุดิบและส่วนประกอบ

1 ข้าวเปลือกหอมแดง
2. เครื่องสีมือ
3. เครื่องสีฝัด
4. กระบุง
5. กะละมัง
6. ตาชั่ง
7. กระด้ง
8. ถุงพลาสติก

ขั้นตอนการผลิต

1 นำข้าวเปลือก(ข้าวหอมแดง) ไปตากแดดร้อนจัดประมาณ 2-3 ชั่วโมง
2.นำข้าวเปลือกไปสีในเครื่องสีมือหมุน เพื่อเอาแกลบและสิ่งเจือปนออก
3.นำข้าวเปลือกจากเครื่องสีฝัดไปสีด้วยเครื่องสีหมุน เพื่อกะเทาะให้เปลือกออกแล้ว ใส่ตะแกรงร่อนเพื่อคัดแยกสิ่งตกค้างจากเครื่องสีฝัดออกอีกครั้ง
4. นำข้าวเปลือกที่ผ่านการคัดแยก ตามข้อ 2และ 3 ไปสีด้วยเครื่องสีข้าวมือหมุนจนกว่าเปลือกข้าวจะออกจากเมล็ด ระยะเวลาในการสี ประมาณ ครึ่งชั่วโมง โดยใช้กระบุงรองข้าวที่สีจากเครื่องสีข้าว แล้วนำไปร่อนด้วยกระด้งเพื่อคัดเมล็ดที่เป็นข้าวเปลือกออก
5. นำข้าวกล้องที่ผ่านการสีและคัดแยกสิ่งเจือปนหรือเมล็ดข้าวเปลือกที่ตกค้าง เรียบร้อยแล้วนำไปบรรจุใส่ถุง ๆ ละ 1 กิโลกรัม วางออกจำหน่ายกิโลกรัมละ 50 บาท

เทคนิค/เคล็ดลับในการผลิต

ข้าวกล้องหอมแดง มีกระบวนการผลิตที่แตกต่างจากข้าวโดยทั่วไป คือ การสีข้าวด้วยกระบวนการแบบโบราณทุกขั้นตอน เริ่มตั้งแต่การสีข้าวด้วยเครื่องสีฝัดแบบโบราณเพื่อคัดแยกสิ่งเจือปนและแกลบออกและเมล็ดข้าวออกจากกันและการสีข้าวด้วยเครื่องสีมือหมุน ซึ่งกระบวนการเหล่านี้ทำให้วิตามินในเมล็ดข้าวยังคงอยู่ แม้จะไม่ใช่ข้าวหอมมะลิ แต่ข้าวกล้องหอมแดงเมื่อนำมาหุงมีรสชาติที่อร่อยและนุ่มน่ารับประทาน

ผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

กลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

กลุ่มอาชีพข้าวกล้องตำบลสำนักบก

ที่อยู่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสำน 2 - ตำบลสำนักบก อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี 20000

081-8070952

ประธานกลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

นางละหม่อม ฝ่นเรือง

ที่อยู่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสำน 2 - ตำบลสำนักบก อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี 20000

081-8070952

แหล่งจำหน่ายผลิตภัณฑ์

1. ที่ทำการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสำนักบก หมู่ที่ 2