อังกะลุง

หมวด : อื่นๆ วัฒนธรรม

ผลิตภัณฑ์

ประวัติความเป็นมา

วันจันทร์ที่ 24 สิงหาคม 2540 สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอเจ้าฟ้ากรมพระยาภานุพันธุ์วงศ์
วรเดช ได้เสด็จออกจากกรุงเทพฯ ไปยังตำบลมาโตเออ ประเทศชวา การเดินทางลำบากมาก เนื่องจากยังไม่มียานพาหนะ เมื่อเสด็จถึงตำบลมาโตเออ พวกชาวบ้านมีอยู่ประมาณ 10 หมู่บ้าน ต่างก็พากันมาต้อนรับพระองค์อย่างสมพระเกียรติ ในขณะที่ทรงประทับชาวบ้านต่างจัดนักดนตรีอย่างที่เรียกว่า กำมาลัง (มีปี่พาทย์ ฆ้อง กลอง) นำมาแสดงถวายให้ทอดพระเนตรประชันกันถึง 7 วง ในหมู่ดนตรีมีแปลกอยู่ชนิดหนึ่ง ทำด้วยไม้ไผ่เป็นท่อน ๆ แขวนเป็นตับ ตับละ 3 ท่อน ใช้ถือคนละ 1 ตับ ใช้เขย่าเสียงเรียงเสียงและสลับเสียงไปตามทำนองของเพลงต่าง ๆ ได้ไพเราะน่าฟังมาก ผิดกับตนตรีชนิดอื่น ๆ ที่ใช้บรรเลงด้วยการดีด สี ตี เป่า แต่ดนตรีชนิดนี้ใช้บรรเลงด้วยการเขย่า ใช้ขาส่วนล่างของกระบอกทั้งสองขาที่แขวนอยู่ในรางกระทบหรือตีรางข้างหนึ่ง และอีกข้างหนึ่งก็เกิดเสียงดังตามที่ได้เทียบเสียงไว้เป็นเสียงสูงหรือต่ำ กระบอกเสียงใหญ่ กลาง เล็ก ถูกแขวนไว้ในรางเป็นตับ ๆ เมื่อเขย่าไปตามเสียงทำนองของเพลง ดนตรีชนิดนี้ เรียกว่า “อังกะลุง”

อัตลักษณ์(เอกลักษณ์)/จุดเด่นของผลิตภัณฑ์

อังกะลุง มี 7 เสียง คือ โด เร มี ฟา ซอล ลา ซี เสียง ซี คือ เสียงสูงสุด เสียง โด คือ เสียงต่ำสุด
อังกะลุง ทำมาจากไม้ไผ่ลาย ไม้ไผ่ลาย เป็นไม้ไผ่ธรรมชาติ ซึ่งเป็นไม้ที่แข็งและบาง ลักษณะขึ้นเป็นกอเหมือนไม้ไผ่ทั่วไป ไม่มีหนาม ขยายพันธ์โดยการตอนกิ่ง หรือใช้ตอที่เกิดจากกอ ไผ่ปลูกแยก
ไปปลูก การปลูกควรปลูกในช่วงฤดูฝน หน่อจะขึ้นเร็ว เมื่อปลูกประมาณ 1 ปี เนื้อไม้ที่เป็นลำก็จะเกิดลายเป็นจุด ๆ ทั้งกิ่งและใบ ปลูกไว้ประมาณ 5 ปี ตัดลำแกไปใช้ได้ หน่อจะขึ้นมาแทนเรื่อย ๆ ก่อนตัดให้สังเกตดูที่ผิวและลายของไม้ไผ่ ผิวจะมีสีเขียวแก่ลายของไม้จะขึ้นเด่นชัดเป็นสีน้ำตาลไหม้ ไม้ไผ่ชนิดนี้มอดจะไม่เจาะ

มาตรฐานและรางวัลที่ได้รับ

นายอุบล ทิพย์โอสถ เป็นผู้ผลิตอังกะลุงของบ้านหนองแท่นพระ หมู่ 20 ตำบลเนินหอม อำเภอเมืองปราจีนบุรี ซึ่งถือได้ว่าเป็นภูมิปัญญาสืบทอดกันมาเกือบ 100 ปี ได้จดทะเบียนเป็นผู้ผลิต ผู้ประกอบการ รายเดียว และส่งผลิตภัณฑ์เข้าคัดสรรสุดยอดหนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ไทย ปี 2553 ได้ระดับ 1 ดาว และยื่นขอมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช.)

ใบรับรองจากกรมส่งเสริมอุตสาหกรรม ใบมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน

ความสัมพันธ์กับชุมชน

การทำอังกะลุงของบ้านหนองแท่นพระ หมู่ 20 ตำบลเนินหอม อำเภอเมืองปราจีนบุรี ซึ่งถือได้ว่าเป็นภูมิปัญญาสืบทอดกันมาเกือบ 100 ปี ทำให้ครัวเรือนมีรายได้เพิ่มขึ้นจากการปลูกไม้ไผ่ลาย การจัดทำอุปกรณ์หรือส่วนประกอบของอังกะลุง การสืบทอดภูมิปัญญาจากรุ่นหนึ่งสู่อีกรุ่นหนึ่ง โรงเรียนในเขตตำบลเนินหอมได้จัดให้มีโครงการเรียนรู้การเล่นอังกะลุง ให้กับนักเรียนเกือบทุกโรงเรียน และให้เยาวชนเข้ามีเรียนรู้เรื่องการทำอังกะลุง การเล่น การเทียบเสียง ของอังกะลุง

กระบวนการผลิต

วัตถุดิบและส่วนประกอบ

1 มีด ตะปูเข็ม สิ่ว ค้อน
2 ไม้ไผ่ลาย
3 เครื่องเทียบเสียง
4 สว่านไฟฟ้า เลื่อยไฟฟ้า เครื่องเจียร์กระดาษทราย
5 สี
6 ไม้โมก หรือ ไม้สัก

ขั้นตอนการผลิต

1. ตัดไม้ไผ่ตากให้แห้ง
2. ปาดเสียง (ปาดลูก)
3. เทียบเสียง
4. ไสไม้ และเจาะราง
5. ประกอบเสาเข้ากับรางอังกะลุง
6. ทาสีเสาและรางอังกะลุง
7. นำกระบอกเสียงมาแขวน โดยทำไม้ขวางบากที่แขวนกระบอกเสียง และบากเสาให้เท่ากับไม้ขวางประกบกัน
8. เอาเชือกผูกให้แน่น จะผูกสูงหรือต่ำขึ้นอยู่กับกระบอกเสียงสูงหรือต่ำ ให้ขาของอังกะลุงทั้งสองข้างแกว่งอยู่ในรางได้สะดวก
9. ทาน้ำมันชักเงาทิ้งไว้ให้แห้ง

เทคนิค/เคล็ดลับในการผลิต

ในการผลิตอังกะลุง ผู้ผลิตจะต้องมีความชำนาญเป็นอย่างดี การเทียบเสียงของอังกะลุงนับว่ามีความสำคัญเป็นอย่างมาก เพลงที่บรรเลงโดยอังกะลุงจะมีความไพเราะขึ้นอยู่กับการละเล่นของผู้บรรเลงเพลง ผู้บรรเลงเพลงจะต้องฝึกซ้อมมาอย่างดี

ผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

กลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

อังกะลุง

ที่อยู่ 26 20 - ตำบลเนินหอม อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี -

089-9342121

ประธานกลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

นายอุบล ทิพย์โอสถ

ที่อยู่ 26 10 - ตำบลเนินหอม อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี -

089-9342121

แหล่งจำหน่ายผลิตภัณฑ์

สั่งซื้อโดยตรงที่ นายอุบล ทิพย์โอสถ บ้านเลขที่ 26 หมู่ที่ 20 ตำบลเนินหอม อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี โทรศัพท์ 089-9342121