ส้มแขกแก้ว

หมวด : อาหาร

ผลิตภัณฑ์

ประวัติความเป็นมา

ส้มแขก( Garcenia Cambogia) เป็นไม้ยืนต้นพื้นบ้านดั้งเดิมของไทยมีมากทางภาคใต้ ซึ่งขึ้นเองตามธรรมชาติ โดยเฉพาะบนภูเขาสูง นิยมใช้ในการประกอบอาหารช่วยเพิ่มรสเปรี้ยวให้อาหาร ลักษณะของผลส้มแขกคล้ายผลฟักทองขนาดเล็ก มีรสเปรี้ยวจัด ออกผลปีละครั้งช่วงเดือน เมษายน – มิถุนายน มีชื่อเรียกตามแต่ละพื้นที่ ว่า ส้มแขก ส้มควาย มะขามแขก ชะมวงช้าง ส้มมะวน ส้มพะงุน
จากสภาพพื้นที่ที่เป็นเนินเขาของตำบลกมลามีต้นส้มแขกขึ้นอยู่มากมาย ชาวบ้านจะนำผลส้มแขกมาหั่นเป็นชิ้นบางๆ และตากแดดจัดๆ ประมาณ ๓ วัน ให้แห้งสนิทเก็บไว้ในภาชนะ
ที่แห้ง อัตราส่วนการทำแห้งคือ ผลสด ๔ ส่วน ได้ผลผลิตแห้ง ๑ ส่วน ส้มแขกแห้งที่ได้นี้นำไปใช้ในการประกอบอาหารช่วยเพิ่มรสเปรี้ยวให้อาหาร เช่นแกงส้ม ต้มส้มปลา
ในช่วงฤดูที่ส้มแขกออกผลชุกชุม ประมาณเดือน
เมษายน – มิถุนายน หลังจากที่ได้ทำส้มแขกแห้งแล้ว จึงคิดว่าน่าจะนำผลส้มแขกมาดัดแปลงเป็นผลิตภัณฑ์ของขบเคี้ยวหรือถนอมอาหารเป็นส้มแขกกวน ส้มแขกแก้ว แช่อิ่ม ซึ่งช่วยเพิ่มมูลค่าให้แก่ผลิตภัณฑ์ นางลัดดา คาวิจิตร ได้ไปขอคำแนะนำจากเคหกิจเกษตรสำนักงานเกษตรอำเภอกะทู้ จัดฝึกอบรมผู้สนใจแปรรูปส้มแขก ให้ชาวบ้านนำผลส้มแขกสดที่แต่ละคนหามาได้ในพื้นที่ มาร่วมกันแปรรูปเป็นส้มแขกแช่อิ่มก่อนเป็นอันดับแรก ต่อมาก็เรียนรู้การทำส้มแขกกวน ส้มแขกหยี เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ เพิ่มขึ้นอีกหลายชนิด จึงได้จัดตั้งเป็นกลุ่มขึ้นมามีสมาชิกที่สนใจเริ่มแรกจำนวน ๒๐ คน และระดมเงินทุนของสมาชิกคนละ ๕๐๐ บาท เป็นทุนประเดิมกลุ่ม เป็นเงิน ๑๐,๐๐๐ บาท เพื่อจัดซื้อวัสดุ อุปกรณ์ในการแปรรูปผลส้มแขก ต่อมามูลนิธิชุมชนภูเก็ตได้เข้ามาดูการทำกิจกรรมกลุ่มจึงได้สนับสนุนเงินทุนจำนวน ๑๙,๐๐๐ บาท และได้รับการฝึกอบรมการถนอมอาหารผลส้มแขกจากกระทรวงวิทยาศาสตร์บริการเพิ่มเติม นำออกจำหน่ายภายนอกชุมชนโดยการประสานการออกร้านจำหน่ายในงานเทศกาลต่างๆ ของอำเภอและจังหวัด อีกทั้งได้รับการสนับสนุนเงินทุนจากศูนย์พัฒนาสังคมหน่วยที่ ๔๐ จังหวัดภูเก็ต

อัตลักษณ์(เอกลักษณ์)/จุดเด่นของผลิตภัณฑ์

HCA นี้ มีคุณสมบัติในการยับยั้งการสะสมของไขมันส่วนเกินในร่างกายและลดความยากอาหารได้ มี
บางคนนำผลส้มแขกมาใช้ในการควบคุมน้ำหนัก กลไกการออกฤทธิ์ของ HCA จะออกฤทธิ์โดยการไปยับยั้งการทำงานของเอ็นไซม์ ATP Citrate Lyase ในวงจร Kreb's cycle (วงจรการย่อยสลายกลูโคส ของเซลในร่างกาย) ทำให้ยับยั้งการนำน้ำตาล จากอาหารประเภท แป้ง ข้าว และน้ำตาล ไม่ให้เปลี่ยนไปเป็นไขมันสะสมตามร่างกายแต่จะนำไปใช้เป็นพลังงานของร่างกาย ทำให้ร่างกายสดชื่นไม่อ่อนเพลีย และ เมื่อในกระแสเลือดไม่ขาดน้ำตาล ก็จะทำให้ความรู้สึกหิวอาหารลดลงไปด้วย ขณะเดียวกัน ก็จะนำไปสะสมเป็นพลังงานสำรองในรูปของไกลโคเจนที่ตับ ทำให้ร่างกายรับรู้ว่ามีพลังงานสำรองเพียงพอทำให้ไม่รู้สึกหิวมาก นอกจากนี้ยังมีผลไปกระตุ้น ให้มีการดึงเอาไขมันที่สะสมออกมาใช้เป็นพลังงานทำให้ไขมันที่สะสมอยู่ลดลงซึ่งจะมีผล ทำให้รูปร่างดีขึ้น จากการนำสารสกัดจากผลส้มแขกมารับประทานเพื่อให้น้ำหนักลดลง พบว่าน้ำหนักตัวอาจจะไม่ลดลงเร็วมากนัก ประมาณ ๑ กิโลกรัม ภายใน ๓ – ๔ สัปดาห์ แต่รูปร่างจะดีขึ้น เอว(พุง) ลดลงความอึดอัดลดน้อยลง เนื่องจากไขมันมีน้ำหนักเบากว่ากล้ามเนื้อ ( แต่ถ้าร่างกายสูญเสียสารนี้กล้ามเนื้อก็จะเกิดการอ่อนแอและโรคแทรกซ้อนได้ง่าย)

มาตรฐานและรางวัลที่ได้รับ

- หนังสือรับรองการผ่านมาตรฐานฮาลาล เมื่อวันที่ ๒๙ สิงหาคม ๒๕๕๔ โดยคณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัดภูเก็ต
- เครื่องหมายมาตรฐานฮาลาล เลขที่ กอท. ฮล. B ๙๔๒/๒๕๕๔ ลงวันที่ ๒๙ สิงหาคม ๒๕๕๔ ถึงวันที่ ๒๘ สิงหาคม ๒๕๕๕ โดยประธานคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย

ความสัมพันธ์กับชุมชน

สมาชิกกลุ่มเป็นคนในตำบลกมลาโดยเฉพาะผู้สูงอายุที่ต้องการใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ มารวมกลุ่มช่วยทำผลิตภัณฑ์เสมือนญาติพี่น้องกันและรับซื้อผลส้มแขกสดภายในชุมชน ทำให้สมาชิกกลุ่มและคนในชุมชนมีรายได้จากการจำหน่ายผลสด และได้รับเงินปันผลจากการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ ส้มแขกที่นำมาทำผลิตภัณฑ์ก็ขึ้นเองตามธรรมชาติในชุมชนและได้ปลูกทดแทนในบริเวณบ้านบ้าง ในสวนผลไม้บ้าง แล้วแต่ว่าครัวเรือนไหนจะมีพื้นที่ปลูกหรือไม่

กระบวนการผลิต

วัตถุดิบและส่วนประกอบ

- ผลส้มแขกสด
- น้ำตาลทราย
- เกลือ

ขั้นตอนการผลิต

นำผลส้มแขกสดมาล้างน้ำให้สะอาดแล้วปอกเปลือกออก ผ่าเป็น ๒ ซีก ใช้มีดคว้านเอาเมล็ดและไส้ในออกให้หมด จึงใช้มีดหั่นเนื้อส้มแขกเป็นแผ่นบางๆ ขนาดพอเหมาะนำไปล้างน้ำสะอาดอย่างน้อย ๓ ครั้ง เพื่อให้ความเปรี้ยวลดลง พักไว้ในตะแกรงให้สะเด็ดน้ำ
นำเนื้อส้มแขกที่หั่นแล้วใส่ในกะละมังเคลือบ ผสมน้ำตาลทรายขาวและเกลือนิดหน่อยลงไปเคล้าให้เข้ากัน พักไว้ประมาณ ๒ – ๓ ชั่วโมง ให้น้ำของส้มแขกผสมกับน้ำตาลทรายและเกลือ จากนั้นนำส่วนผสมที่พักไว้ใส่กระทะตั้งไฟอ่อนๆ พยายามคนบ่อยๆ ให้น้ำตาลเข้าเนื้อส้มแขก สังเกตว่าเนื้อส้มแขกมีสีใสๆ เป็นแก้ว ตักใส่ภาชนะทิ้งไว้ให้เย็น พร้อมบรรจุกล่องออกจำหน่าย

เทคนิค/เคล็ดลับในการผลิต

- ขั้นตอนการล้างส้มแขกให้ใช้ผ้าขาวบางห่อแล้วเปิดน้ำผ่านบีบน้ำออกช่วยลดความเปรี้ยวลง
- ใช้ผลส้มแขกที่มีเปลือกสีเขียวและสด
- การใส่ใจในทุกขั้นตอนการผลิต

ผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

กลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

กลุ่มแปรรูปผลิตภัณฑ์ส้มแขก

ที่อยู่ 33/5 หมู่5 - - ตำบลกมลา อำเภอกะทู้ จังหวัดภูเก็ต -

076-385307 , 0874663381

-

ประธานกลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

นางลัดดา คาวิจิตร

ที่อยู่ 33/5 หมู่5 - - ตำบลกมลา อำเภอกะทู้ จังหวัดภูเก็ต -

076-385307 , 0874663381

-

แหล่งจำหน่ายผลิตภัณฑ์

- ที่ทำการกลุ่ม เลขที่ ๓๓/๕ หมู่ที่ ๕ ตำบลกมลา อำเภอกะทู้ จังหวัดภูเก็ต
- กิจกรรม อบจ.สัญจร โรงเรียนกะทู้วิทยา,เทศบาลตำบลกะรน,
- เทศบาลเมืองกะทู้เคลื่อนที่
- บริเวณหน้าสำนักงานเกษตรจังหวัดภูเก็ต เดือนละ ๑ ครั้ง สัปดาห์สุดท้ายของเดือน
- งานกาชาดประจำปี จังหวัดภูเก็ต
- งาน OTOP จังหวัดภูเก็ต
- งานเปิดฤดูการท่องเที่ยวจังหวัด
- อิมแพค เมืองทองธานี
- ศูนย์ประชุมสิริกิตติ์