กระเป๋าบะจ่างผ้าปักลายม้ง

หมวด : ของใช้/ของตกแต่ง/ของที่ระลึก

ผลิตภัณฑ์

ประวัติความเป็นมา

การทำผ้าปักเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวเขาเผ่าม้ง มาแต่บรรพบุรุษ รุ่นสู่รุ่นมาจนถึงปัจจุบันและการเย็บปักถักร้อยเป็นประเพณีวัฒนธรรมของชาวชนเผ่าม้งที่ผู้หญิงม้งทุกคนจะต้องฝึกปักให้เป็นตั้งแต่เด็กเพื่อทำใช้ในครอบครัวเพราะสมัยก่อนไม่มีเสื้อผ้าขาย ในสมัยโบราณถือว่าถ้าสตรีที่ปักผ้าไม่เป็นก็จะไม่ได้แต่งงาน เนื่องจากถ้าใครแต่งงานกับผู้หญิงที่ปักผ้าไม่เป็นก็จะเย็บเสื้อผ้าให้กับลูกและสามีสวมใส่ไม่ได้ ฉะนั้นสตรีเผ่าม้งทุกคนจะต้องปักผ้าเพื่อทำเป็นเสื้อผ้าสวมใส่หรือประดิษฐ์เป็นของใช้เป็นทุกคน
ผ้าปักม้งเป็นวัฒนธรรมที่สืบทอดต่อกันมาของสตรีชาวเขาเผ่าม้ง ซึ่งในอดีตนั้นชาวม้งที่อพยพมาจากประเทศจีนได้นำเอาเมล็ดกันชง มาปลูกไว้สำหรับนำมาเอาเส้นใยเพื่อถักทอเป็นผ้ามาตัดเสื้อผ้าสวมใส่กัน ซึ่งต่อมาต้นกันชงได้ถูกทำลายไปมากเนื่องจากมีลักษณะเหมือนต้นกัญชา ซึ่งในสมัยก่อน ได้นำเปลือกของกันชงมาตากแดดและฉีกเอาเส้นใยมาต้มและนำมาทำเป็นเส้นด้ายซึ่งเส้นใยของกันชงจะมีความทนทานและเหนียวมากซึ่งชาวม้งนำมาทอเป็นผ้าและนำมาตัดเป็นเสื้อผ้าสวมใส่กัน
ต่อมาได้มีวิวัฒนาการของเสื้อผ้าของชาวม้งได้มีการย้อมสีเกิดขึ้นโดยชาวม้ง ได้นำสมุนไพร ที่ชื่อว่า ก้านจั๊วะ ซึ่งเป็นภาษาม้ง ซึ่งสันนิถานว่าน่าจะเป็นต้นครามนำมาย้อมสีเสื้อผ้าให้เป็นสีครามและปักลวดลายลงในผ้าเพื่อให้เกิดสีสันและลวดลาย โดยลวดลายดังกล่าวนั้นไม่ได้มีการออกแบบมาก่อน เกิดจากจินตนาการของชาวม้งที่ปักลงบนผ้าเป็นลวดลายต่างๆ ซึ่งในอดีตนั้นได้มีลวดลายเพียง ๒ แบบ ที่มักจะนำมาปักลงบนผ้าเพื่อให้เกิดความสวยงาม
คือลายก้นหอย และลายตีนช้าง

อัตลักษณ์(เอกลักษณ์)/จุดเด่นของผลิตภัณฑ์

มาตรฐานและรางวัลที่ได้รับ

อยู่ระหว่างการดำเนินการขอรับมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (มผช.)

ความสัมพันธ์กับชุมชน

ผ้าปักลายม้งเป็นผ้าที่ชนเผ่าม้งผูกพันธ์มาหลายสิบปี นับตั้งแต่มีการคิดค้นลวดลายบนผ้าเพื่อให้ตัดเย็บเป็นเสื้อผ้าสวยใส่ได้สวยงาม สตรีชาวเขาเผ่าม้งทุกคนมีความสามารถในการปักผ้าสร้างลวดลายบนผืนผ้าให้สวยงามได้อย่างวิจิตรสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่นนับเวลาเป็นร้อยปี เพราะชาวม้งยังคงปักผ้า เย็บผ้าและสร้างตัดเย็บเป็นเสื้อผ้าสวมใส่เองในปัจจุบันร้อยละ 98% มีความสามารถในการปักผ้าอย่างวิจิตรงดงาม และสร้างผลิตภัณฑ์ที่เป็นเอกลักษณ์ได้อย่างดี

ความเชื่อ/ศาสนา/วัฒนธรรม/ประเพณี
การทำปักลายม้งเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวเขาเผ่าม้ง มาแต่บรรพบุรุษ รุ่นสู่รุ่นมาจนถึงปัจจุบันและการเย็บปักถักร้อยเป็นประเพณีวัฒนธรรมของชาวชนเผ่าม้งที่ผู้หญิงม้งทุกคนจะต้องฝึกปักให้เป็นตั้งแต่เด็กเพื่อทำใช้ในครอบครัวเพราะสมัยก่อนไม่มีเสื้อผ้าขาย ในสมัยโบราณถือว่าถ้าสตรีที่ปักผ้าไม่เป็นก็จะไม่ได้แต่งงาน เนื่องจากถ้าใครแต่งงานกับผู้หญิงที่ปักผ้าไม่เป็นก็จะเย็บเสื้อผ้าให้กับลูกและสามีสวมใส่ไม่ได้ ฉะนั้นสตรีเผ่าม้งทุกคนจะต้องปักผ้าตัดเย็บเสื้อผ้าเป็นทุกคน

กระบวนการผลิต

วัตถุดิบและส่วนประกอบ

1. ผ้าฝ้าย 100% หรือผ้าใยกัญชง หรือผ้าดิบ
2. เข็ม
3. ด้ายหลากสี
4. เศษผ้าสีต่างๆ
5. สีครามสำหรับย้อม
6. ซิป
7. กระพรวน
8. กรรไกรตัดผ้า

ขั้นตอนการผลิต

1. นำผ้าฝ้ายหรือผ้าใยกัญชงย้อมสีครามโดยการย้อมร้อน ต้มผ้ากับสีครามย้อมและนำมาซักล้างตากแดด และนำมาต้มด้วยน้ำขี้เถ้าเพื่อให้ผ้านิ่มโดยนำซ้ำตามขั้นตอนนี้จนกว่าจะได้สีของผ้าตามต้องการและมั่นใจว่าสีติดผ้าสนิท ไม่หลุดออกเมื่อซักครั้งต่อไป
2. เมื่อได้ผ้าสีตามต้องการแล้ว นำมาปักเป็นลวดลายตามต้องการอย่างประณีตและสวยงามโดยใช้เทคนิคการสลับสีให้เกิดลวดลายและสีสันที่สวยงามเป็นลวดลายที่เกิดขึ้นตามจินตนาการของชาวม้งและเป็นลวดลายดั้งเดิมที่นำมาปักลงบนผ้าให้เกิดความสวยงาม
3. นำผ้าที่ผักเรียบร้อยแล้วมาขึ้นรูปเป็นรูปกระเป๋าสามเหลี่ยมเท่าๆกัน
4. เย็บขึ้นรูปกระเป๋าเป็นรูปบะจ่างโดยโชว์ลวดลายของผ้าปักอย่างชัดเจนบนตัวกระเป๋า โดยใช้ซิปเป็นตัวบังคับให้เกิดเกรียวและเกิดทรงสามเหลี่ยมปิระมิด
5. หลังจากขึ้นรุปแล้วเย็บเก็บรายละเอียดของกระเป๋าให้ปราณีตและสวยงาม

เทคนิค/เคล็ดลับในการผลิต

ย้อมสีผ้าก่อนการปักต้องย้อมหลายครั้ง ซักและตากแดดจนได้สีที่ต้องการเพื่อลดการตกสีและสีติดไม่สนิท ต้องอาศัยประสบการณ์ในการสังเกต

ผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

กลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

กลุ่มอาชีพสตรีบ้านเข็กน้อย

ที่อยู่ 77 10 บ้านเจริญพัฒนา - - ตำบลเข็กน้อย อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ 67280

08 6213 1594

-

otoptoday@gmail.com

ประธานกลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

นางพัฒน์นรี คีรีวัฒนากูล

ที่อยู่ 77 10 บ้านเจริญพัฒนา - - ตำบลเข็กน้อย อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ 67280

08 6213 1594

-

otoptoday@gmail.com

แหล่งจำหน่ายผลิตภัณฑ์

1. จุดท่องเที่ยวอำเภอเขาค้อ
2. ร้านมะขามทอง 1 และ 2
3. ถนนคนเดินจังหวัดเพชรบูรณ์
4. งานประเพณีสำคัญภายในจังหวัดเพชรบูรณ์