ผลิตภัณฑ์จักสานตะกร้าก้านมะพร้าว

หมวด : ของใช้/ของตกแต่ง/ของที่ระลึก

ผลิตภัณฑ์

ประวัติความเป็นมา

อาชีพหลักของชาวบ้านแหลมประดู่ คืออาชีพทำนา หลังเสร็จภารกิจทำนา เลี้ยงกุ้ง เลี้ยงปลาเวลาว่างชาวบ้านจะนำทางมะพร้าวมาหลาวเก็บรวบรวมเพื่อทำไม้กวาดลานบ้าน และสานตะกร้าไว้ใช้ในครัวเรือน ปัจจุบันภูมิปัญญาทางด้านการจักสาน ได้รับการฟื้นฟูไม่ให้สูญหาย กลุ่มแม่บ้านหมู่ที่ 4 ตำบลแหลมประดู่ จึงได้รวมตัวกันจัดตั้งกลุ่มจักสานขึ้นโดยได้รับการสนับสนุนจากหน่ายงานต่างๆ เช่น กรมการพัฒนาชุมชน กศน.บ้านโพธิ์ อุตสาหกรรม อบต. ได้ฟื้นฟู นำศักภาพของคน และทรัพยากรที่มีอยู่ในท้องถิ่น ผนวกกับภูมิปัญญาท้องถิ่น ฝึกทักษะถ่ายทอดภูมิปัญญา โดยทาง กศน.บ้านโพธิ์ ได้จัดทำหลักสูตรการสานผลิตภัณฑ์จากก้านมะพร้าว จำนวน 60 ชั่วโมง เปิดสอนที่บ้านเลขที่ 60/2 หมู่ที่ 4 ตำบลแหลมประดู่ ระหว่าง วันที่ 3 มกราคม 2545 ถึงวันที่ 18 มกราคม 2545 โดยมี นายเยาว์ ชิตเจริญ เป็นวิทยากร เป็นผลิตภัณฑ์ของกลุ่มแม่บ้านและพัฒนาเข้าสู่ระดับมาตรฐาน หนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์

อัตลักษณ์(เอกลักษณ์)/จุดเด่นของผลิตภัณฑ์

มาตรฐานและรางวัลที่ได้รับ

- ได้รับการคัดสรร ผลิตภัณฑ์ โอทอป ปี 2553 2 ดาว
- รางวัลชนะเลิศ การประกวดกิจกรรมวิสาหกิจชุมชน ปี 2546

ความสัมพันธ์กับชุมชน

จากพื้นฐานของหมู่บ้าน วิถีชีวิตดั่งเดิม ภาชนะในครัวเรือนล้วนทำมาจากภูมิปัญญาทั้งสิ้น จนถึงยุคใหม่ที่หันมาใช้พลาสติกแทน เช่น ถุงใส่ของ ถังน้ำ ตระกร้า ฯลฯ มีความสะดวกสบายมากขึ้น แต่ก็ยังมีคนที่ให้ความสำคัญและอนุรักษ์ไว้ รักษาไว้ พัฒนารูปแบบให้มีความทันสมัย มีประโยชน์ในการใช้สอย เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์ ซี่งทำให้ครัวเรือนในหมู่บ้านมีรายได้เพิ่มขึ้น และให้ความสำคัญในการอนุรักษ์ภูมิปัญญาของบรรพบุรุษไว้ให้คงอยู่กับชุมชนต่อไป

กระบวนการผลิต

วัตถุดิบและส่วนประกอบ

๑. ก้านมะพร้าว
๒. ไม้ไผ่
๓. ปอทอเสื่อ ( ปอเทียมเส้นเล็ก )
๔. หวายเทียม
๕. ลวด
๖. คีมล็อก
๗. คีมปากนกแก้ว
๘. คีมปากจิ้งจก
๙. กรรไกรตัดกิ่งไม้
๑๐. เลื่อยสำหรับตัดไม้ไผ่
๑๑. เหล็กแหลม
๑๒. มีดตอก
๑๓. มีดใหญ่
๑๔. สายวัด
๑๕. เข็มเย็บผ้าเบอร์ใหญ่
๑๖. ดินสอหรือปากกา

ขั้นตอนการผลิต

๑. เลือกก้านมะพร้าวเหลือง ๆ ไม่อ่อนไม่แก่เกินไป จะทำให้ได้ตะกร้าที่แข็งแรง มีสีสวย ถ้าเป็นก้านที่แก่มากจะทำให้สีคล้ำ หรืออ่อนเกินไปจะออกสีเขียวอ่อนและไม่แข็งแรง มะพร้าวน้ำหอมจะมีก้านที่สั้นกว่ามะพร้าวใหญ่หรือมะพร้าวที่ใช้ทำขนมและแกงกะทิ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับชิ้นงานว่าต้องการตะกร้าใบใหญ่หรือใบเล็ก
๒. นำก้านมะพร้าวมาเหลาใบออก ใช้มีดขูดให้เกลี้ยง จากนั้น นำไปตากแดดให้แห้งเพราะจะทำให้สานตะกร้าได้แน่น ไม่หลวม และช่วยป้องกันไม่ให้ขึ้นราได้ง่าย
๓. เหลาไม้ไผ่ให้เป็นเส้นแบน ๆ ความหนาแล้วแต่ความต้องการ เพื่อใช้ขดเป็นวงสำหรับทำโครงตะกร้า ต้องการให้เป็นรูปทรงใดอยู่ที่ขั้นตอนนี้ ตะกร้า ๑ ใบใช้โครงไม้ไผ่ ๕ อัน ประกอบเป็นส่วน ก้นตะกร้า ๒ อัน ตัวตะกร้า ๑ อัน (ส่วนกลาง ) และปากตะกร้า ๒ อัน
๔. นำก้านมะพร้าวที่เหลาและตากแดดเรียบร้อยแล้วมาสานไขว้กันไปมา ให้มีความถี่ห่างแล้วแต่ความต้องการ โดยเริ่มสานกับโครงไม้ไผ่ส่วนที่เป็นตัวตะกร้า ใช้ปอทอเสื่อที่ร้อยเข็มแล้วมัดให้ก้านมะพร้าวกับโครง
ไม้ไผ่ติดกัน ขั้นตอนนี้ต้องพยายามจัดก้านมะพร้าวให้เรียงเสมอกัน และมัดด้วยปอทอเสื่อให้แน่นหนา
๕. เมื่อสานส่วนตัวตะกร้าจนรอบแล้วจึงสานก้นตะกร้าโดยใช้โครงไม้ไผ่ประกัน ๒ วง และมัดด้วยลวด และหวายเทียม
๖. จากนั้นนำโครงไม้ไผ่อีก ๒ อัน ประกบตรงส่วนปากตะกร้า ใช้ลวดและหวายเทียมมัดเช่นกัน ขั้นตอนนี้จะตกแต่งปากตะกร้าด้วยการสานหวายเทียม
๗. รวบก้านมะพร้าวส่วนที่เหลือทั้งสองข้างไว้ด้วยกัน แล้วนำก้านมะพร้าวทั้งสองข้างมัดเชื่อมต่อกันด้วยหวายเทียมเพื่อเป็นหูตะกร้า ตัดก้านมะพร้าวที่ยาวเกินไปออกและตกแต่งให้เรียบร้อย

เทคนิค/เคล็ดลับในการผลิต

ผลิตภัณฑ์ทำมาจากความรู้ ความสามารถ ฝีมือ เฉพาะตัว พัฒนาผลิตภัณฑ์ตลอดเวลา รูปแบบจะเปลี่ยนไปเรื่อยๆตามความต้องการของตลาด

ผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

กลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

นางวีณา เจริญสุข

ที่อยู่ 29 4 - - ตำบลแหลมประดู่ อำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา 24140

08-5399-1107

-

otoptoday@gmail.com

ประธานกลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

นางวีณา เจริญสุข

ที่อยู่ 29 4 - - ตำบลแหลมประดู่ อำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา 24140

08-5399-1107

-

otoptoday@gmail.com

แหล่งจำหน่ายผลิตภัณฑ์

-