ผักตบชวา บ้านอ้อย

หมวด : ของใช้/ของตกแต่ง/ของที่ระลึก

ผลิตภัณฑ์

ประวัติความเป็นมา

ผักตบชวา เป็นวัชพืชไม้น้ำลำต้นสีเขียว ดอกสีม่วง บางท้องถิ่นเรียกว่าผักปอด สร้างความรำคาญในทางน้ำและแหล่งน้ำต่างๆ เป็นที่สุด เพราะเป็นวัชพืชที่กีดกันทางคมนาคม ทำให้แหล่งน้ำตื้นเขินและขัดขวางทางน้ำไหล จึงทำให้ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการขุดลอกคูคลอง หนองบึง เพื่อเก็บกักน้ำไว้สำหรับใช้อุปโภคบริโภค และจัดการแหล่งน้ำให้มีความสวยงาม การเดินทางสัญจรไปมาด้วยความสะดวก ในการจัดการผักตบชวาที่เป็นวัชพืชน้ำนี้ เพื่อนำมาสร้างให้เกิดประโยชน์ได้ดี ทำให้หลายหน่วยงานของราชการคิดค้นการใช้ประโยชน์จากผักตบชวาด้วยการนำมาทำเชื้อเพลิง อาหารสัตว์ ปุ๋ยหมัก และเครื่องจักสาน มีเกษตรกรและสถาบันหลายกลุ่ม ที่นำไปใช้ประโยชน์ กลุ่มหัตถกรรมผักตบชวาบ้านอ้อย หมู่ที่ 7 ตำบลสรรพยา อำเภอสรรพยา จังหวัดชัยนาท เป็นอีกกลุ่มหนึ่งที่นำผักตบชวามาใช้ในการจักสานประเภทต่างๆ ของคนรุ่น ปู่ ย่า ตา ยาย เพื่อเป็นแบบอย่างแล้วสมาชิกในกลุ่มนำมาปรับปรุงกระบวนการผลิตให้ได้ผลงานที่สวยงามมีคุณภาพตรงตามความต้องการของตลาดในยุคปัจจุบัน โดยมีการเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ เช่น การพันเกลียวผักตบชวา และพัฒนารูปแบบการจักสานมาเป็นกระเป๋าสุภาพสตรี กระจาด ตะกร้าใส่ของใช้ต่างๆ มากมาย
หลังจากที่กลุ่มได้มีโอกาสเข้าเฝ้าถวายงานพระองค์เจ้าศรีรัตน์ฯ พระองค์ได้ทรงแนะนำให้นำวัสดุอื่นมาผสมผสานในการทำกระเป๋าผักตบชวา เพื่อความยืดหยุ่น สวยงาม กลุ่มจึงได้นำเส้นไหมมาถักผสมกับผักตบชวาถักเปีย ทำให้ผลิตภัณฑ์ของกลุ่มเริ่มติดตลาดและเป็นที่ต้องการของลูกค้าในประเทศ จนสร้างชื่อเสียงให้ระบือไกลไปสู่ต่างประเทศ เช่น ญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา สามารถนำเงินตราเข้าสู่ประเทศไทย อีกทั้งยังถ่ายทอดความรู้สู่ท้องถิ่นใกล้เคียง จังหวัดต่างๆ มีการสร้างเครือข่ายการเรียนรู้และการดำเนินธุรกิจแบบครบวงจร ในลักษณะกลุ่มเครือข่ายการผลิต การตลาด สร้างงาน สร้างรายได้ ความรักความสามัคคีในกลุ่ม ชุมชนมีความเข้มแข็ง เป็นการพัฒนาอาชีพที่ยั่งยืนตลอดไป

อัตลักษณ์(เอกลักษณ์)/จุดเด่นของผลิตภัณฑ์

มาตรฐานและรางวัลที่ได้รับ

-

ความสัมพันธ์กับชุมชน

ผลิตภัณฑ์จักสานผักตบชวาบ้านอ้อย เกิดขึ้นจากภูมิปัญญาการจักสานประเภทต่างๆ ของคนในชุมชน ของคนรุ่น ปู่ ย่า ตา ยาย เป็นงานฝีมือของกลุ่มคนในชุมชนที่มีความสนใจด้านงานจักสาน โดยการรวมตัวกันจัดตั้งกลุ่มสมาชิกขึ้นมา เป็นการสร้างความมีส่วนร่วมของคนในชุมชน เป็นการระดมความคิด ทางด้านการผลิตและออกแบบผลิตภัณฑ์ มีการพบปะแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างกลุ่มผลิตภัณฑ์และชุมชนอื่น ทางกลุ่มมีการถ่ายทอดความรู้สู่ท้องถิ่นใกล้เคียง จังหวัดต่างๆ และผู้ที่สนใจเข้ามาศึกษาดูงาน มีการสร้างเครือข่ายการเรียนรู้และการดำเนินธุรกิจแบบครบวงจร ในลักษณะกลุ่มเครือข่ายการผลิต การตลาด สร้างงาน สร้างรายได้ ความรัก ความสามัคคีในกลุ่ม ชุมชนมีความเข้มแข็ง มีการพบปะแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างกลุ่มผลิตภัณฑ์และชุมชน เป็นการพัฒนาอาชีพที่ยั่งยืนตลอดไป

กระบวนการผลิต

วัตถุดิบและส่วนประกอบ

- ผักตบชวา
- กรรไกร
- เข็มใหญ่
- กำมะถัน
- เข็มหมุด
- แปรงทายูริเทน
- ค้อน
- ไม้บรรทัด
- กระบอกพรมน้ำ
- ปากกาเคมี
- วัสดุทำหูหิ้วสายกระเป๋า
- ผ้าบุกระเป๋า
- ยูริเทน
- แผ่นโฟมขนาดใหญ่
- เครื่องรีดเส้นผักตบชวา
- เทปกาว

ขั้นตอนการผลิต

2.2.1.การเลือกและตัดผักตบชวาเพื่อตากแห้ง
1. เลือกผักตบชวาที่มีสีเขียว ไม่เหี่ยวหรือแห้ง ลำต้นไม่มีรอย มีสีเขียวตลอด ทั้งลำต้น มีความยาวประมาณ 50 เซนติเมตร ขึ้นไป
2. การทำความสะอาด ใช้ผงซักฟอกและสกอตไบร์ทขัด
3. นำต้นผักตบชวาที่มีลำต้นขนาดใหญ่ผ่าครึ่งตามตามความยาวของลำต้น ถ้าลำต้นขนาดเล็กไม่ต้องผ่าครึ่ง
4. ตากแดดให้แห้งใช้เวลา 10 วัน ห้ามตากน้ำค้าง เพราะจะทำให้ขึ้นรา การตากแห้ง
5.หลังจากตากแห้งเรียบร้อยแล้วเราก็นำมาผ่าครึ่งแบ่งเป็นเส้น ขนาดเส้นเล็กหรือใหญ่แล้วแต่รูปแบบกระเป๋าที่เราจะสาน
2.2.2. การออกแบบรูปร่างผลิตภัณฑ์
การออกแบบมีหลายรูปแบบตามการสั่งงานของลูกค้าจึงกำหนดไม่ได้ว่ามีกี่รูปแบบสมาชิกในกลุ่มฯ จะเป็นผู้ออกแบบแล้วส่งให้ลูกค้าพิจารณาหรือลูกค้าเป็นผู้ออกแบบให้กลุ่มเป็นผู้ผลิต วัสดุที่ใช้ในการทำรองแบบพิมพ์ ใช้โฟมที่มีความหนาขนาด ๒ นิ้ว ติดซ้อนกันให้ได้ตามความหนาตามต้องการ วาดรูปกระเป๋าหรือกล่องที่ต้องการผลิตลงบนแผ่นโฟมเสร็จ แล้วใช้คัตเตอร์ตัดตามรูปแบบ ก็จะได้รองแบบตามต้องการและวัสดุที่ใช้อีกอย่างได้แก่ไม้เนื้ออ่อนมีวิธีการทำเหมือนโฟม
2.2.3. การขึ้นแบบเพื่อจักสานกระเป๋า
ผลิตภัณฑ์ทุกชนิดจะต้องมีรองแบบ การจักสานกระเป๋าหรือกล่องมีหลายลอดลายได้แก่ ลายเม็ดแตง ลายก้างปลา ลายขัด ลายสายฝน ลายพันต้น ลายเม็ดมะยม ลายมัดหมี่ผัก ลายมัดหมี่เกลียว ลายเถาวัลย์ นำรองแบบมาทำแกนกระเป๋า (หมายถึงเส้นยืน) กระเป๋าบางแบบก็ใส่หูบนรองแบบ เมื่อทำแกนแล้วตามด้วยเส้นสาน ซึ่งจะสานตามลวดลายของแบบที่ต้องการจนเสร็จ สำหรับเส้นยืนและเส้นสาน ใช้เส้นควั่นเกลียว เส้นถักเปีย ลำต้นผักตบชวา จะใช้เส้นชนิดไหนขึ้นกับรูปแบบและลวดลาย
2.2.4. การเก็บขอบ
การเก็บขอบกระเป๋า เมื่อจักสานเสร็จเรียบร้อยตามแบบแล้ว การเก็บขอบจะบิดเส้นผักตบชวาที่เป็นเส้นยืนให้กลมแล้วเสียบลงเส้นสานใช้กรรไกรตัดให้เรียบร้อย
2.2.5. การทายูนิเทน
เมื่อจักสานผลิตภัณฑ์จนเสร็จเรียบร้อยแล้ว นำไปทายูนิเทนให้ขึ้นเงาตากแดดให้แห้งสนิท
2.2.6. การอบ
นำผลิตภัฑ์ได้เข้าตู้อบกำมะถัน ประมาณ ๑๐-๑๒ ชั่วโมง เพื่อป้องกันเชื้อรา
2.2.7. การตกแต่ง ลวดลาย กระเป๋า
เมื่อทาสียูนิเทนแห้งสนิทแล้ว ให้ทำการตกแต่ง ลวดลาย กระเป๋า โดยการนำผ้าลายที่ต้องการ มาตัดตามแบบขนาดที่เตรียมไว้ เพื่อนำมาทำเป็นโบ เพื่อติดกระเป๋า แล้วแต่ไอเดียของแต่ละคนว่าจะทำออกมาในรูปแบบไหนหรือาจจะใช้ผ้าสีลายฉูดฉาดมาประดับตกแต่งลวดลายเพิ่มความสวยงาม เป็นการออกแบบผลิตภัณฑ์รูปแบบใหม่ แนวใหม่ ที่เน้นความน่ารัก นำสมัย เหมาะกับลูกค้าทุกกลุ่มพร้อมด้วยดีไซด์สายของกระเป๋าเป็นสายเชือกลูกปัดแบบสวยงาม

เทคนิค/เคล็ดลับในการผลิต

-

ผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

กลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

กลุ่มหัตถกรรมผักตบชวาบ้านอ้อย

ที่อยู่ 16/1 7 - - ตำบลสรรพยา อำเภอสรรพยา จังหวัดชัยนาท ๑๗๑๕๐

๐๘๙๕๓๖๓๘๓๙,๐๕๖๔๙๔๙๖

-

banaoy_chainat@hotmail.com

ประธานกลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

นางจรวยพร เกิดเสม

ที่อยู่ 16/1 7 - - ตำบลสรรพยา อำเภอสรรพยา จังหวัดชัยนาท ๑๗๑๕๐

๐๘๙๕๓๖๓๘๓๙,๐๕๖๔๙๔๙๖

-

banaoy_chainat@hotmail.com

แหล่งจำหน่ายผลิตภัณฑ์

ผลิตภัณฑ์จักสานผักตบชวาของกลุ่ม มีแหล่งจำหน่ายในประเทศ ประมาณ ๒๐ เปอร์เซ็นต์ แหล่งจำหน่ายต่างประเทศ ประมาณ ๘๐ เปอร์เซ็นต์
แหล่งจำหน่ายในประเทศ ได้แก่ จังหวัดชัยนาท (ที่ทำการกลุ่มฯ, ร้านค้า CEO) จังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดระยอง จังหวัดชลบุรี จังหวัดภูเก็ต และกรุงเทพมหานคร
แหล่งจำหน่ายต่างประเทศ ได้แก่ ประเทศญี่ปุ่น ประเทศสหรัฐอเมริกา และกำลังเปิดตลาดที่ประเทศอิตาลี