มังคุดกวน

หมวด : อาหาร

ผลิตภัณฑ์

ประวัติความเป็นมา

มังคุด Mangosteen ชื่อวิทยาศาสตร์ Gareinia mangostana Linn. เป็นพืชเมืองร้อน มังคุดในปัจจุบันมีผู้เรียกชื่อกันแปลก ๆ เช่น ราชินีแห่งผลไม้ (The Queen Fruit) เนื่องจากมีจุดเด่นสีเขียวอยู่ด้านบนติดกับขั้วของผล ลักษณะคล้ายมงกุฎของราชินี หรือเรียกว่า อาหารของพระเจ้า (The Food of the Goods) เนื่องจากลักษณะของเนื้อในมีสีขาวสะอาด รสชาติอร่อย และยังใช้ประโยชน์ส่วนต่าง ๆ ของมังคุดในลักษณะเป็นสมุนไพร
การแปรรูปมังคุดกวน มีมาแต่บรรพบุรุษ เพราะท่านบอกว่าท่านเกิดมา (100 ปี) ก็มีต้นมังคุดอยู่แล้ว การนำผลมังคุดที่เหลือจากการขายสดมีการทำมาแต่โบราณ แต่ก่อนมีการกวนให้แห้ง แล้ววิธีการเก็บรักษาห่อกาบหมาก (ดกหมาก) แล้วแขวนไว้ให้สูงตรงกับเตาไฟ สาเหตุที่แขวนไว้ตรงกับเตาไปเพราะภูมิปัญญาของคนโบราณ เขาเชื่อว่าความร้อนป้องกันเชื้อราที่เกิดกับผลผลิตนั้นเอง และสามารถเก็บไว้ได้นาน ฝากลูกหลานได้หรือไว้กินหลังหมดฤดูกาล
เมืองผลไม้ พายเรือแข่ง แหล่งทุเรียนกวน สวนสมเด็จ เป็นคำขวัญของอำเภอ-หลังสวน จังหวัดชุมพร จะเห็นได้ว่า มังคุดเป็นผลไม้ที่มีอยู่คู่กับงานประเพณีของอำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพรด้วย และมีการจัดงานผลไม้หลังสวนมาโดยตลอด ระยะหลังผลไม้ไม่ออกตามฤดูกาล จึงมีการเปลี่ยนแปลงการจัดงาน
การก่อตั้งกลุ่มเกิดขึ้นเมื่อปี 2546 ชื่อกลุ่มแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร จะมีการนำผลผลิตทางการเกษตร ที่มีอยู่ในเรือกสวนไร่นา ที่เหลือจากการจำหน่ายสด แล้วนำมาถนอมอาหารแปรรูปไว้กินนอกฤดูกาล ตอนแรกทำได้น้อย ก็เก็บไว้รับประทานในครัวเรือน แต่หากปีใดผลผลิตตกต่ำ ผลผลิตออกเยอะมาก ค่าเก็บผลผลิตสูงกว่าราคาขายบางปี มังคุดกิโลกรัมละ 2-3 บาท/กิโลกรัม ค่าเก็บเกี่ยวจ้างเก็บกิโลกรัมละ 5 บาท ต้องปล่อยไว้บนต้นไม่ต้องเก็บเกี่ยวหรือปล่อยให้หล่นทิ้ง ต่อมามีการนำผลผลิตมาแปรรูปเก็บไว้เพื่อเพิ่มมูลค่า ของผลผลิตให้มีราคาสูงขึ้น สมาชิกกลุ่มมีรายได้เพิ่มไม่ต้องทิ้งผลผลิตให้เสียหาย
และการเปลี่ยนชื่อกลุ่ม เป็นกลุ่มอาชีพสตรีศรีขันเงิน
ปี พ.ศ.2547 เข้าร่วมคัดสรรมังคุดกวนได้ 4 ดาว
ปี พ.ศ.2551 เข้าร่วมคัดสรรมังคุดกวนได้ 4 ดาว
ปี พ.ศ.2553 เข้าร่วมคัดสรรมังคุดกวนได้ 4 ดาว

อัตลักษณ์(เอกลักษณ์)/จุดเด่นของผลิตภัณฑ์

การนำเอามังคุดที่คัดออกหรือไม่ได้ขนาดตามความต้องการของตลาด แต่เนื้อในยังใช้ประโยชน์ได้ มาแปรรูปให้มีคุณค่า เพิ่มราคาให้กับผลิตภัณฑ์ ส่วนเหลือใช้ เช่น เปลือก ก็สามารถนำไปแปรรูปเป็นประโยชน์อีก เช่น เปลือกเผาถ่าน, เปลือกแห้งบดเป็นผง ทำสบู่, ผสมยาหม่อง บางพื้นที่ก็นำผลมังคุดที่แห้งทิ้งผลแล้วนำไปเผาด้วยเตาอีวาเตะได้ผลมังคุดออกมาเรียกถ่านคาร์บอน (สำหรับตั้งไว้หน้าจอคอมพิวเตอร์ ป้องกันรังสีจากเครื่องคอมพิวเตอร์) การทำมังคุดกวนต้องเน้นความสะอาด ต้องล้างผลภายนอกก่อนการผ่าเอาเนื้อในมังคุด

มาตรฐานและรางวัลที่ได้รับ

- OTOP คัดสรร 4 ดาว ปี 2547
- OTOP คัดสรร 4 ดาว ปี 2551
- อย.
- มผช.

ความสัมพันธ์กับชุมชน

ใช้วัตถุดิบ และแรงงานในการผลิตจากชุมชนทั้งหมดถ่ายทอดเป็นศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยี การเกษตร ของสำนักงานเกษตรอำเภอหลังสวน ให้กับกลุ่มผู้ที่สนใจ นักเรียน นักศึกษา และร่วมงานในชุมชน และเครือข่ายนอกชุมชน

กระบวนการผลิต

วัตถุดิบและส่วนประกอบ

1.มังคุดสดสุกดำ
2.น้ำตาลทรายขาว
3.แบะแซ
4.กระทะกวน
5.เกลือแกง

ขั้นตอนการผลิต

1.ใช้ผลผลิตมังคุดสุกงอมผิวสีดำ นำมาตัดขั้วด้านบนออกแล้วนำไปล้างน้ำทั้งผลให้สะอาด (เพราะที่ขั้ว มีมดตัวอ่อน แมลงขยะอยู่ในขั้วมังคุด วางใส่ตะกร้าให้สะเด็ดน้ำ แล้วผ่าเอาเนื้อมังคุดด้านในออกมาพร้อมเมล็ดมังคุด
2.เมื่อได้เนื้อมังคุดตามต้องการ นำมังคุดใส่กระทะกวน ตั้งไฟ เติมน้ำตาลทราย แบะแซ เกลือ ใช้ไฟปานกลาง
อัตราส่วน
เนื้อมังคุดสด 1 กิโลกรัม
น้ำตาลทรายขาว 200 กรัม
แบะแซ 200 กรัม
เกลือ 10 กรัม
3.ระยะเวลาในการกวนประมาณ 4

เทคนิค/เคล็ดลับในการผลิต

ขึ้นอยู่กับวัตถุดิบ คือ เนื้อมังคุดต้องได้จากเนื้อมังคุดที่สุกงอม เนื้อจะหวานหอมเม็ดของมังคุดก็มีประโยชน์ กวนสุกแล้วเม็ดมังคุดจะกรอบอร่อย
เคล็ดลับการกวนให้เนื้อมังคุดสวยรสชาติอร่อย ใช้เนื้อมังคุดกวนกวน 5 กก/กระทะ/ครั้ง แห้งเร็ว เนื้อมังคุดกวนออกมาจะมีสีสันสวยงาม (ใช้ไฟปานกลาง)

ผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

กลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

วิสาหกิจชุมชนกลุ่มอาชีพสตรีศรีขันเงิน

ที่อยู่ 2 1 - - ตำบลขันเงิน อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร 86110

077-520137,087-8954152

-

otoptoday@gmail.com

ประธานกลุ่มผู้ผลิต ผู้ประกอบการ

นางสาวเพ็ญศรี สมบูรณ์

ที่อยู่ 2 1 - - ตำบลขันเงิน อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร 86110

077-520137,087-8954152

-

otoptoday@gmail.com

แหล่งจำหน่ายผลิตภัณฑ์

-จำหน่ายที่กลุ่มในพื้นที่ชุมชนนาพระ หมู่ 1 ตำบลขันเงิน อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร
-จำหน่ายในตลาดเทศบาลหลังสวน
-จำหน่ายโดยส่งผ่านเครือข่าย OTOP
-จำหน่ายโดยออกไปจำหน่ายเองตามงานแสดงสินค้า ของหน่วยงานภาครัฐให้การสนับสนุน
-จำหน่ายที่เมืองทองธานี และส่วนภูมิภาค
-ภาคเหนือ เชียงใหม่ เชียงราย
-ภาคอีสาน อุดรธานี สุรินทร์ อุบลราชธานี
-ภาคใต้ หาดใหญ่ สุราษฏร์ธานี ภูเก็ต กระบี่